Çıkmış Sorular Ne Zaman Çözülmeli? Konu Bitmeden Başla

Çıkmış sorular neden bu kadar önemli?

Çıkmış sorular yalnızca geçmiş yılların sınavı değil, önümüzdeki sınavların da temeli. ÖSYM her yıl aynı konuları farklı açılardan yeniden soruyor. Bazen neredeyse aynı soruyu tekrar karşına çıkarıyor. Geçmiş yılların sorularını iyi tanıyan aday, gelecek sınavın iskeletini de büyük ölçüde tanımış oluyor. Beyazıt'ın yayındaki ifadesiyle: en iyi soru çıkmış sorudur.

Başta: ÖSYM'nin dilini öğrenmek için

"Hangi dersin olduğunu bile bilmiyorum, çıkmış soruyu nasıl anlayacağım?" Sene başında en sık gelen itiraz bu. MapUzem kurucusu ve Beden Eğitimi ÖABT koordinatörü Emir Beyazıt'ın cevabı: İlk turda senden konuyu bilmen beklenmiyor.

İlk turun üç hedefi var:

• ÖSYM'nin dili: Soru kökleri nasıl kuruluyor, hangi kelimeler tekrar ediyor?
• ÖSYM'nin konu seçimi: Bir dersin hangi başlıklarından soru geliyor, hangilerinden neredeyse hiç gelmiyor?
• ÖSYM'nin çeldirici gücü: Yanlış şıklar hangi yaygın karışıklıklardan kuruluyor?

Bu bilgiyle konu çalışmaya başladığında neyin önemli olduğunu bilerek okursun. Beyazıt'ın ifadesiyle, gereksiz detaya boğulmaz ve sınavda çıkmayacak şeyler için kendini yormazsın.

Sınıf ve Fen Bilimleri ÖABT'de neden farklı?

Aynı yayında Görkem Bakır önemli bir istisnanın altını çizdi. Sınıf ve Fen Bilimleri ÖABT'de çıkmış soru sayısı çok fazla ve zorlanılabilecek sorular çok. Bu yüzden çıkmış soru kampı bu branşlarda sene başında değil, sene sonunda yapılıyor. Emir Beyazıt da fizik örneğini verdi: hiç bilmeyen biri için bir fizik çıkmış sorusunu "ÖSYM'nin dilini anlamak" amacıyla bile çözmek zordur. Bu branşlarda hocalar, ilgili konuya gelindiğinde o konunun çıkmış sorusunu ders içinde gösteriyor.

Kısacası "başta çözmek" ilkesi Beden Eğitimi ÖABT ve AGS'de sene başında uygulanıyor. Sınıf ve Fen Bilimleri'nde ise çıkmış soru konuyla birlikte ilerliyor.

Ortada: seviyeni ölçmek için

Konuların bir kısmını gördükten sonra çıkmış soruya dönmek, "ne kadar ilerledim?" sorusunun en dürüst cevabını verir. Çıkmış soru, gerçek sınavın ta kendisidir.

Bu turda çıkan yanlışlar, konu anlatımına geri dönmen gereken yerleri gösterir. Yanlışları bir yanlış defterinde toplamak, sonraki turu çok daha verimli hâle getirir.

Sonda: sınava girer gibi

Son tur, sınav provasıdır. Süre tutarak, gerçek sınav koşullarına yakın bir ortamda çözersin. Artık amaç ÖSYM'yi tanımak değil, bildiğini süre baskısı altında doğru işaretleyebilmek. Beyazıt'ın özetiyle: sonda çözdüklerinle sınava girersin.

"İlk denemem 10 net'ti, umurumda değildi"

Beyazıt bu yaklaşımı kendi hazırlığından örnekledi. 2019'da ilk sınavında Beden Eğitimi ÖABT'de Türkiye 21.'si oldu. Aralık ayında çalışmaya başladığı ilk günden itibaren çıkmış soru denemesi çözmeye başlamış. O dönemki eğitim bilimleri testinde ilk denemesi 10 net. Yayındaki esprisiyle, okuduğunu anlayan herkesin paragraf sorularından yapabileceği kadar.

Arkadaşları "hiçbir şey bilmiyorsun, neden çözüyorsun?" demiş. Cevabı: 10 net mi yaptım, 70 net mi, umurumda değil. Ben soruları görmek istiyorum.

Bu örnek, sene başındaki düşük netin bir başarısızlık değil, bir keşif olduğunu gösteriyor. İlk turda düşük net yapıp moralini bozan aday, o turun amacını yanlış anlamış oluyor.

Bir konu ne zaman "bitti" sayılır?

Fen Bilimleri ÖABT koordinatörü Görkem Bakır'ın en sık duyduğu soru: "Hocam, konu bitti mi, bilemiyorum." Onun ölçütü üç adımlı:

1. Konu anlatımı dinlendi.
2. Soru bankası çözüldü. En az bir tane. Tarih ve coğrafya gibi derslerde bu sayı değişebilir.
3. O konunun çıkmış soruları çözüldü.

Üçüncü adım atlandığında konu bitmiş sayılmaz. Konuyu dinleyip soru bankasını bitirdiğin hâlde çıkmış soruda takılıyorsan, eksik olan şey genellikle bilgi değil, ÖSYM'nin o bilgiyi soruş biçimine aşinalık.

AGS'de de aynı kural: en iyi soru çıkmış sorudur

Bu mantık yalnız alan sınavı için geçerli değil. Beyazıt yayında AGS'nin tarih, eğitim bilimleri ve mevzuat bölümleri için de aynı şeyi söyledi. Beyazıt'ın ifadesiyle tarih belli. ÖSYM aynı konuları farklı açılardan yeniden sorar, bu yüzden hangi açılardan sorduğunu görmek bu derslerde özellikle değerli. Mevzuatta ise çıkmış soruların yanında güncel değişiklikleri ayrıca takip etmek gerekir.

AGS Koordinatörü Özgür Hamal da ertesi günkü yayında eğitim bilimleri için çıkmış sorunun önemini vurguladı. Onun önerisi, dersler boyunca her konu bittiğinde, soru bankasından önce o konunun çıkmış sorularını çözmek. Hamal'ın yayındaki örneği: Bir yayınevinin kitabını iki kez çözüp çıkmış soruyu bir kez çözmek olmaz, çünkü sınavı ÖSYM yapıyor. Ona göre çıkmış soru en az üç kez çözülmeli.

Zamanlamada hocalar farklı yerlere vurgu yapıyor. Beyazıt'ın sene başındaki ilk turu ÖSYM'nin dilini tanımak için. Hamal ise her konu bittiğinde, soru bankasından önce bir ölçüm turu öneriyor. Bakır ise soru bankasını çıkmış sorudan önce koyuyor. Ortak nokta şu: çıkmış soru tek seferlik değil, hazırlık boyunca defalarca dönülen bir kaynak. Eğitim bilimlerinde bu düzenin ayrıntısını eğitim bilimleri nasıl çalışılır yazısında bulabilirsin.

Aynı bölümde bir uyarı daha vardı: Özellikle tarihte, bir dersi üç, dört, beş farklı hocadan izlemek sana bir şey katmaz. İzlemek bir yere kadar işe yarayan pasif bir eylem. Öğrenmek için aktifleşmen gerekiyor. Ezber yap, sesli oku, birine anlat, kavram haritası çiz, soru çöz. Çıkmış soru çözmek bu aktif çalışmanın en doğrudan biçimi.

AGS ve ÖABT: bir koltukta iki karpuz

Çıkmış soru çalışmasını planlarken iki sınavı birlikte düşünmen gerekiyor. AGS koordinatörü Özgür Hamal yayında 2026 sonuçlarından bir gözlemi paylaştı. ÖABT'si çok iyi olup AGS'si zayıf kaldığı için dereceye giremeyen adaylar oldu. Tersi de oldu: AGS'si iyi, ÖABT'si zayıf kalan adaylar.

Hamal'ın ifadesiyle ÖSYM senden bir koltukta iki karpuz taşımanı istiyor ve taşıyabilenler derece yapıyor. Bunun için iki önerisi var:

• İki sınavı da aynı önemde gör. Birini "sonra hallederim" diye kenara koyma.
• En güvendiğin dersi sona bırakma. Hamal'ın en sık gördüğü hata bu: en çok güvenilen ders en sona bırakılıyor ve en büyük sıkıntıyı o çıkarıyor.

Görkem Bakır bu dengeye önemli bir not ekledi. 2026 sonuçlarında AGS netlerinin etkisi biraz daha fazla hissedildi. Ama bu etkiyi yaşayan adayların ÖABT netleri zaten yüksekti. ÖABT'de temelin yoksa ve bugün bir alan denemesinde düşük net yapıyorsan, AGS ile öne geçme hesabı yapmak için henüz erken. Önce alanda temeli kurmak gerekiyor.

Emir Beyazıt da burada bir çerçeve çizdi: Bu önerilerin hiçbiri herkes için yüzde yüz bir reçete değil. Alanda güçlü, tarihte çok zayıf bir aday, iki sınava vereceği zaman arasında kendi kâr-zarar hesabını yapmalı. Bu hesabın aracı da bireysel bir SWOT analizi: güçlü yanların, zayıf yanların, fırsatların ve risklerin.

İlgili içerikler

• Beden Eğitimi ÖABT yazıları
• ÖABT nasıl bir sınav? MEB-AGS'nin güncel yapısı
• ÖABT soru kalıpları: Sağlık derslerinde ÖSYM nasıl sorar?
• Yanlış defteri nasıl tutulur
• ÖABT'ye ocak ayında mı başlamalı?