Eğitim Bilimleri Nasıl Çalışılır? AGS İçin 5 Kural

1. Konuyu tek hocadan dinle

Hamal'ın ilk kuralı bir formül gibi: konu bir hocadan, soru iki kaynaktan, deneme üç ve daha fazla kaynaktan.

Hamal bunu kendi görüşü olarak, çekinceyle söylüyor, ama çok net: Konu anlatımında hoca değiştirme. Bir derste "bu hocadan tat alamadım, başkasına geçeyim" diye düşünmeye başladığında, zihninde oturmaya başlayan bilgi de dağılır. Aynı kavramı iki farklı anlatımla dinlemek, kavramı pekiştirmek yerine çoğu zaman karıştırır. Hamal buna "maymun iştahlı olmak" diyor.

Bu yüzden konuyu dinleyeceğin hocayı baştan iyi seç, sonra ona bağlı kal. Çeşitlilik, soru ve deneme tarafında işe yarar. Farklı yayınların soru bankaları ve denemeleri seni farklı soru kurgularıyla karşılaştırır.

2. Soru çözerek öğren

Yayının en net cümlelerinden biri şuydu: Konu çalışarak soru çözemeyebilirsin, ama soru çözerek konuyu çok iyi öğrenirsin. Hamal bunu eğitim bilimlerinin parolası olarak tanımlıyor.

Eğitim bilimlerinde soru kalıpları tekrar eder. Çok soru çözen aday bir süre sonra "bu sorunun aynısını az önce çözmüştüm" demeye başlar. Kalıpları tanımanın tek yolu çok soru görmek.

Burada bir tuzak var. Soru çözerken yanlışların çok çıkıyor ve bu yüzden soru çözmeyi bırakıyorsan, Hamal'ın sorusu yerinde: Kimi cezalandırıyorsun? Yanlış çıkması soru çözmeyi bırakma sebebi değil. Yanlış, neyi henüz bilmediğini gösteren en değerli bilgi.

3. Çıkmış soruyu her konunun ardından çöz

Hamal'ın önerdiği sıra şu:

1. Konuyu dinle.
2. Ders notlarını oku.
3. O konunun çıkmış sorularını çöz.
4. Sonra soru bankasıyla pekiştir.
5. En sonda deneme çöz.

Çıkmış soruyu soru bankasından önce çözmenin sebebi, kendine erken bir geri bildirim vermek. Çözünce şunu görürsün: Çalışmam ÖSYM'nin sorduğu seviyeyi karşılıyor mu? Karşılıyorsa soru bankasına geç. Eksiğin varsa konuya dön ve bir daha çalış. Hamal'a göre adayların en büyük hatası, bu adımı atlayıp doğrudan yayın sorularıyla başlamak.

Çıkmış soru bir kez çözülüp kenara konmaz. Hamal'ın ölçüsü en az üç kez: ilk kez konunun ardından, sonra yıl sonuna doğru yeniden. Tamamını çözemiyorsan bile o konudan en az 20 soru çözmeye çalış. Sınava ÖSYM'nin sorularıyla gireceksin, bir yayınevinin sorularıyla değil.

4. İki defter tut: yanlış defteri ve karışan kavramlar defteri

Yanlış defteri. Yanlış yaptığın soruyu kesip yapıştırmak zorunda değilsin. Fotoğrafını çekip ders ders ayrılmış bir klasörde toplayabilirsin. Önemli olan, doğrusunu öğrendikten sonra bu soruları düzenli olarak yeniden çözmek. Önce haftada bir, sonra ayda bir tekrar et. Sınavdan önce de mutlaka. Sınavdan önceki son günlerde ne yapacağını bilemiyorsan, yapılacak iş de bu defteri gözden geçirmek.

Hamal'ın gerekçesi: Doğru insana yeni bir şey öğretmez, bildiğini pekiştirir. Yanlış ise yeni bir şey öğretir.

Karışan kavramlar defteri. Eğitim bilimlerinin, özellikle öğrenme psikolojisinin en büyük zorluğu birbirine benzeyen kavramlar. Hamal'ın önerisi, karıştırdığın kavramları yan yana, kısa özetler hâlinde yazmak. Yayında verdiği örnek şu üçlü:

Üçünü yan yana gördüğünde sorulacak soru netleşir: Yeni bir davranış mı öğretiliyor, kişi yapmak istemediği bir davranışa azar azar mı alıştırılıyor, yoksa bir korku mu gideriliyor? Bu defterin amacı ders anlatımını tekrar yazmak değil. Yalnızca senin karıştırdığın yerleri toplamak.

Defter düzeni için bir ipucu. Hamal, defterin bir yüzünü doldurup karşı sayfayı boş bırakmayı öneriyor. Sonradan aynı kavramla ilgili yeni bir bilgi ya da iyi bir soru bulduğunda, onu defterin sonuna değil, ilgili sayfanın yanına eklersin. Böylece bir konuya ait her şey bir arada kalır.

Hamal'ın bu iki defterle ilgili hedefi şöyle: Her adayı kendi hatalarının yazıldığı bir kitabın yazarı yapmak. Hatalarını ve karıştırdıklarını düzenli not eden, sürekli soru çözen aday, netleri yükseldikçe kendi motivasyonunu da kendisi üretir.

5. İlişkili dersleri birlikte çalış, ölçmeyi tek başına

Zamanın varsa en sağlıklısı eğitim bilimlerinde dersleri tek tek bitirerek ilerlemek. Zamanın kısıtlıysa, Hamal'a göre birbiriyle ilişkili dersler birlikte çalışılabilir:

• Gelişim psikolojisi ile öğrenme psikolojisi
• Rehberlik ile sınıf yönetimi
• Program okuryazarlığı ile Maarif Modeli
• Türk Millî Eğitim Sistemi ile eğitimin temelleri

Bir istisna var: Ölçme ve değerlendirmenin yanına başka bir ders koyma. Bu ders tek başına çalışılmalı.

En çok güvendiğin dersi ihmal etme

Hamal'ın gözlemine göre adaylar en çok hatayı en çok güvendikleri derste yapıyor. "Nasıl olsa bilirim" diye çalışılmayan ders, sınavda sürpriz yaratıyor. Hamal bunun en tipik örneği olarak Sözel Yetenek'i (eski adıyla Türkçe) veriyor. Güvendiğin derse de düzenli soru çözerek dokun.

Bir de "hangi ders zor?" sorusu var. Hamal'ın cevabı kısa: Anlaşılmayan her ders zordur, anlaşılan her ders kolaydır. Genelin zor dediği derslerin zorluğu da yıldan yıla değişebiliyor. O yüzden bir dersi baştan "zor" diye etiketleyip ertelemek yerine, anlayana kadar üzerinde dur.

İlgili içerikler

• AGS yazıları
• ÖABT nasıl bir sınav? MEB-AGS'nin güncel yapısı
• Yanlış defteri nasıl tutulur
• Çıkmış sorular ne zaman çözülmeli?
• AGS için günde kaç saat çalışılmalı?