Dereceye Girenlerin Pişmanlıkları: ÖABT'de Yapılan 10 Yaygın Hata

1. Fazla çalışmak

Listenin başında bu var, çünkü söyleyen kişi 2023 Beden Eğitimi ÖABT Türkiye birincisi:

"Ben çok çalışmışım aslında. Bunu fark ettim. Fazla çalışmışım yani."

"Kimse benim gibi çalışmasın. Kendi kendinize zarar veriyorsunuz çünkü."

Dikkat edilmesi gereken incelik şu: kastettiği masa başında geçirilen saat değil. Yorulduğu yer sürecin zihninde kapladığı yer olmuş:

"Ben 2 ay sonra salı günü ne yapacağımı planlayacak kadar kafayı takmıştım yani."

Yani hata "çok saat çalışmak" değil, sınavı hayatın tamamı hâline getirmek. Bu ayrım önemli; yoksa yazı "az çalışın" gibi okunur ki kimse öyle demiyor.

2. Netin düşük çıktığı derste konuya geri dönmek

2024 Türkiye birincisi Agit Avinç'in kendi hatası olarak anlattığı şey:

"Ben tekrardan belli bir seviyeye çıkamayınca tekrardan konuya döndüm. Orada hata yaptım. Zaman kaybı oldu orada."

Kendi verdiği alternatif: konuya dönmek yerine o dersten branş denemesi çözüp hata analizi yapmak. Konuyu bilmiyor olabilirsin, ama çoğu zaman sorun bilgide değil, sorunun sorulma biçimini tanımamakta.

3. Kitap yığmak

2024'te Türkiye 36.'sı olan Beyazıt Ağgün, çalıştığı paranın neredeyse tamamını kitaba yatırdığını anlatıyor:

"Çalıştığım parayı hemen hemen hepsine kitap aldım. Kesinlikle yapılmaması gerekiyor. Kitaplar boyumu aştı. Yani çoğunu çözemedim zaten."

Agit Avinç aynı hatanın ders bazlı hâlini anlatıyor — vatandaşlıkta soru bankasına gömülmenin gereksizliğini:

"Vatandaşlıkta soru bankasını çok çözmenizi tavsiye etmiyorum bence. Çünkü soru bankaları tamamen, çok detaylı oluyor."

4. Sona doğru başka kaynağa girmek

2026 Türkiye 3.'sü Halil İbrahim Kurt, son aylarda yaptığı tek şeyi hata olarak anlatıyor:

"Ben son 2-3 ay girdim de başka kaynak kullandım da. Çok detay bilgiler vardı. Bildiklerimi unutuyordum."

Kitap yığmakla aynı hatanın son düzlük hâli. Sınava iki ay kala yeni bir kaynağın getirdiği şey bilgi değil, kafa karışıklığı oluyor.

5. Türkçe'yi ihmal etmek

2024 Türkiye 12.'si Ali Eren Güven, koçunun uyarısını dinlememiş olmayı doğrudan itiraf ediyor:

"Ali Emre hocamızın bana bir önerisi vardı, sürekli günlük olarak 10 tane de olsa paragraf çöz demişti. Ben çok şükür hiçbir tane bile çözmedim. Yani bundan dolayı da Türkçe'de baya sorun yaşadım hocam."

Buradaki asıl ders, paragrafın kendisi değil: günde 10 soruluk küçük ve sürekli bir alışkanlığın, sonradan telafi edilemeyen bir boşluk açması.

Not: Agit Avinç bunun tam tersini söylüyor — "14 tane paragraf için her gün 100 tane paragraf çözülmesini anlamıyorum." İkisi çelişmiyor aslında; biri günde 10, diğeri günde 100 diyor. Doğru yer ikisinin arasında.

6. Bir dersi ortada bırakıp geri dönmemek

2026 Türkiye birincisi Fatih Karaarslan'ın kendi hatası olarak anlattığı şey:

"Ben Ocak ayında tarih coğrafya çalışmayı bıraktım."

"Ama arkadaşlar bunu yapmasın. Yani bu onlara ders olsun. Bırakmayın sakın benim gibi böyle gaza gelip."

Yaklaşık iki ay çalışmadı ve konular birikti. Bir dersi bırakmanın maliyeti kaybedilen süre değil, dönüşte karşılaşılan yığın oluyor.

7. Son aylarda alanı bırakmak

Ali Eren Güven ikinci hatasını da anlatıyor:

"Ben son 1.5 ay kala alan çalışmayı bıraktım. Siz bırakmamıştınız ama ben bıraktım. Biraz diğer kısımlara yüklendim. Bunun karşılığını alamadım."

Alan (ÖABT) puanın en ağır bileşeni. Diğer bölümlere yüklenmek için alanı bırakmak, matematiksel olarak kârlı çıkmıyor.

8. Sınavda şık değiştirmek

2024 Türkiye 84.'sü Samet Rakipoğlu'nun anlattığı an, bu listedeki en somut kayıp:

"Siz üstüne basa basa 'şıklarınızı değiştirmeyin' dediniz. Hiç yapmayacağım bir şey yaptım. Normalde 3-3'e 6 gelmesi lazımdı. 2 tane soruyu değiştirdim. 2'sini bile bile değiştirdim."

İki soru. Sıralamanın yüzlerce kişiyle omuz omuza olduğu bir sınavda iki soru, kaç sıra demek olduğunu ayrıca anlatmaya gerek yok.

9. Telegram ve sosyal medyada kalmak

Agit Avinç'in "benim hatam" diye başlattığı tek cümle bu:

"Benim hatam da Telegram. Telegram'da sürekli ara sıra girip bakmaktı. Ama size tavsiyem kesinlikle çıkmanız; bir faydası yok bence. Zararı daha çok fazla oluyor."

Özellikle kontenjanın belli olmadığı dönemlerde bu grupların ürettiği tek şey belirsizlik oluyor.

10. Denemelerin netine gereğinden fazla anlam yüklemek

Yine 2024 Türkiye birincisinden:

"Bazı denemelerde ben 49 net yapıyordum. Ama gerçek sınavda 65 net yaptım. Gerçeği göstermiyor sana."

Deneme bir ölçüm aracı değil, bir çalışma aracı. Değeri çıkan nette değil, sonrasında yapılan hata analizinde.

Peki bu hataları yapmamak mümkün mü

Listeye bakınca bir şey dikkat çekiyor: on maddenin çoğu, sınav yaklaştıkça yapılan panik kararları. Alanı bırakmak, konuya geri dönmek, şık değiştirmek, yeni kitap almak — hepsi "yetişmiyorum" hissinin ürünü.

Bu yüzden en işe yarar önlem, bu maddeleri ezberlemek değil: kararları paniğin içindeyken değil, öncesinde vermiş olmak. Programı önceden kurmanın asıl işlevi de bu.

Bu yayınları izle

Bu yazıdaki alıntılar Şampiyonlar Konuşuyor yayınlarından alındı — 2020'den bu yana her sonuç döneminde derece yapan kursiyerlerimizle yaptığımız canlı sohbetler. Adların yanındaki dakikaya tıklayarak o kişinin konuştuğu yere doğrudan gidebilirsin:

• 2026 Şampiyonlar Konuşuyor: Türkiye 1., 2. ve 3. — Fatih Karaarslan 19:10, Halil İbrahim Kurt 33:09
• Şampiyonlar Konuşuyor — tüm yayınlar (oynatma listesi)

İlgili içerikler

• Beden Eğitimi ÖABT hazırlık rehberi
• Yanlış defteri nasıl tutulur
• Sınavda turlama tekniği
• Bayrak devri: MapUzem'in Türkiye birincileri